Een scenario in de ouderenzorg waar je liever niet aan denkt: een kwetsbare oudere die wordt misbruikt, verwaarloosd of financieel wordt uitgebuit

Helaas komt het voor, soms door zorgverleners, maar vaker nog binnen de vertrouwde kring van familie of mantelzorgers. Daarnaast zien we dat er soms misbruik wordt gemaakt van zorggeld (zorgfraude) in de ouderenzorg.
Vermoed je dat er iets niet pluis is? Blijf er niet mee rondlopen. In dit artikel lees je welke stappen je direct kunt zetten om de oudere te beschermen.

1. Schakel Veilig Thuis in (0800-2000)
   Veilig Thuis is het centrale advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en ouderenmishandeling.
   Gratis en 24/7 bereikbaar via het telefoonnummer 0800-2000.
   Anoniem advies: Je hoeft niet direct een officiële melding te maken; je kunt ook eerst vertrouwelijk je zorgen bespreken. Bekijk de specifieke signalen op de Veilig Thuis Ouderenpagina.
   Brede hulp: Zij onderzoeken de situatie en zorgen dat de juiste hulp op gang komt.
   
   
2. Meld zorgfraude of misstanden bij het Zorgkantoor
   Zorgkantoren beheren het budget voor de langdurige zorg (Wlz). Als een zorgaanbieder geld opstrijkt voor zorg die niet wordt geleverd, of als een oudere in een instelling wordt verwaarloosd, moet dit direct stoppen.
   Het zorgkantoor controleert zorgaanbieders streng op fraude en misbruik van zorggeld. Op de website van de Rijksoverheid over Zorgfraude lees je precies hoe deze procedures werken. Woon je in de regio Haarlem/Zuid-Kennemerland? Dan kun je direct contact opnemen via de Controle- en Meldpagina van Zorgkantoor Zorg en Zekerheid of je vermoedens doorgeven via het specifieke Zorg en Zekerheid Fraudeloket.
   
   
3. Betrek de Inspectie (Landelijk Meldpunt Zorg)
   Gaat het om structurele misstanden, slechte kwaliteit van zorg of onveilige situaties binnen een zorginstelling of bij een professionele thuiszorgorganisatie? Neem contact op met het Landelijk Meldpunt Zorg (onderdeel van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd).
   Je kunt direct online een melding maken via het Informatie- en Contactformulier van de IGJ of bellen naar 088-120 50 20. Zij adviseren je over de te nemen stappen en kunnen een formeel onderzoek instellen naar de zorgaanbieder.
   
   
4. Let op de signalen van financieel misbruik
   Financieel misbruik is een van de meest voorkomende vormen van ouderenmishandeling. Denk aan het ongevraagd leeghalen van bankrekeningen, gedwongen wijzigingen in een testament, of het verdwijnen van waardevolle spullen.
   Herken de signalen: Plotselinge geldproblemen, onverklaarbare bankopnames of een mantelzorger die de oudere plotseling isoleert van de buitenwereld zijn rode vlaggen. Lees meer over preventie en herkenning op het platform Ik vermoed huiselijk geweld.
   
   Kom in actie: Voor een diepgaande blik op hoe dit soort situaties zich in de praktijk ontwikkelen, kun je ook het onderzoeksartikel van Argos over Financiële Uitbuiting raadplegen.
   
   Belangrijk: Is er sprake van acute dreiging, fysiek geweld of direct gevaar? Aarzel geen seconde en bel direct de politie via 112.

Veelgestelde vragen (FAQ)
Kan ik anoniem een melding doen?
Ja. Zowel bij Veilig Thuis als bij de meeste fraudeloketten van zorgkantoren kun je anoniem je zorgen of vermoedens delen zonder dat je naam bekend wordt gemaakt bij de betrokkenen.

Wat is het verschil tussen het zorgkantoor en Veilig Thuis?

Het zorgkantoor richt zich primair op de rechtmatigheid van de zorg en het gebruik van zorggeld (fraude/Wlz-zorg).

Veilig Thuis richt zich direct op de veiligheid en het welzijn van de persoon zelf (mishandeling, verwaarlozing en uitbuiting).

Wat gebeurt er na een melding bij Veilig Thuis?

Veilig Thuis onderzoekt de situatie. Zij nemen contact op met de betrokkenen en bekijken welke hulpverlening of bescherming er nodig is om de situatie veilig te maken.

Tijdens de vakantieperiode zijn veel ouderen vaak eenzamer omdat kinderen en kleinkinderen weg zijn. Dit maakt ze extra kwetsbaar.